Van braak naar Maankwartier
Een tientallen meter lange onheilspellende tunnel onder het spoor door. Bijna het hoogste percentage moorden van Nederland rond en in deze tunnel. Waar zijn we? In Heerlen. In het stationsgebied. Daar wilde je nog niet dood gevonden worden, zo was de algemene mening. Dat is slechts 14 jaar geleden.
En nu? Een volledig nieuw elan. De grootste Jumbo supermarkt onder een wonderlijk wooncomplex. Een wooncomplex als een stoer baken van vooruitgang in het gebied waar alle hoop vervlogen leek. De man die daarvoor verantwoordelijk is, heet Michel Huisman.
Bekend van de Berenkuil in Maastricht, komt hij in Heerlen terecht in een architectonische slangenkuil. Architecten die hem hel en verdoemenis toewensen als hij hen de Maan komt brengen.
Wie is hij? Michel is een vrije geest. Beter gezegd: hij heeft zijn geest vrij gemaakt van de reguliere kunstwereld die hij danig zag verzakelijken. Je kunt hem een bouwkunstenaar noemen, dat is zeker. Een sjamaan, een humanist… Hij lacht er om. Hij is een reiziger in de ruimte en vangt de zon. De zon vangen, dat doet hij in het Maankwartier letterlijk. Hoe? Ga kijken en verbaas je over de originaliteit en effectiviteit van zijn gigantische zonnewijzer.
Maar wie is hij? Is hij de houten meetlat die hij altijd paraat heeft? Hij speelt ermee in zijn handen, hij schuift hem uit en neemt hem weer in. Hij maakt geometrische figuren en lijkt ons de maat te nemen. In de werkelijkheid brengt hij een ultieme ode met passer en meetlat aan de vrijheid in zijn Kwartier. Hij is een verbinder van het verleden met het heden. Verbinder van ideeën en gedreven hergebruiker van oude materialen zoals klinkers, die hij craddle to craddle verhuist van bijvoorbeeld Artis naar Heerlen.
Wie is hij in godsnaam? Michel is de trotse pauw omgeven door de Judaspenning, een van de in de muur ingemetselde sterrenbeelden. Hij is een barse politie-agent en de onverbiddelijke cipier. Kom niet aan zijn gebouw!
Maar bovenal is hij de Petit Prince die vanaf zijn planeet in de Oostelijke Mijnstreek neerstreek. Hij keek met verwondering om zich heen… en bereidt zijn volgende reis alweer voor.
Wim Kallen
Stadwandeling Modernisme in de architectuur in Heerlen
Een onderdeel van het programma van een bezoek aan Schunck* in Heerlen op 9 juni 2016 was naast het bezoek aan de tentoonstelling over Mies van der Rohe en een bezoek aan het Maankwartier ook een stadswandeling onder leiding van Sander van Daal over modernisme in de architectuur in Heerlen.
Tot enkele jaren geleden was Heerlen voor mij (geboren en getogen Heerlenaar) na de sluiting van de mijnen een verloederde lelijke stad: van de rijkste stad van Nederland was men plotseling armlastig geworden. Dat beeld begon al te kantelen na de renovatie van het oude warenhuis van Schunck, een gebouw dat overigens ook al als warenhuis al een icoon was in de stad!
Kennelijk ontstond er meer aandacht voor de betekenis van de gebouwelijke inrichting van de stad voor de beleving ervan.
De architectuurwandeling bevestigde mij niet alleen in die vooronderstelling. Ik was ook verrast dat er zoveel opmerkelijke gebouwen aanwezig blijken te zijn in het betrekkelijk kleine gebied rond Schunck* (zie Route rondwandeling)! Gebouwen, zo bleek uit de toelichting van Sander, (zie: StadwandelingModernismeHeerlen) die qua bouwstijl etc. een uitvloeisel zijn van de ontwikkelingsfase van Heerlen als stad en die als invulling van de architectuurstroom “Het moderne Bouwen” kunnen worden beschouwd.
Door het ontstaan van die gebouwen – waarlangs ik regelmatig gedachteloos heb gelopen en die ik vaak hebt bezocht- te koppelen aan de stedenbouwkundige ontwikkeling van de stad(bevolkingsgroei, economische ontwikkeling door met name de mijnbouw) hebben zij voor mij een extra dimensie gekregen.
Hoewel we maar een uur(!) hebben gewandeld, is Sander er in geslaagd om niet alleen de gebouwen aan te wijzen, te benoemen maar ook om nog in te gaan op zaken als constructie, bestemming, gebruik etc. Dus wat mij betreft: een geslaagde en boeiende blik op de architectonische ontwikkeling van Heerlen.
Jos Thelen
Route Rondwandeling
Vanaf de uitgang van Schunck* aan de Bongerd via het Wilhelminaplein door de Pancratiusstraat, linksaf af de passage in langs de voormalige discotheek de Morenhoek (ingang klooster Karmelietessen), over de Akerstraat(winkelpland Meulenberg), linksaf over de Putgraaf(ingang klooster Karmelietessen, terrein voormalig ziekenhuis St. Jozef , beddenhuis, verpleegstersflat) , de Akerstraat oversteken naar het raadhuisplein linksaf langs het gebouw van de voormalige Hema, linksaf langs voormalig warenhuis V& en D tot het stadhuis, rechtsaf via de Raadhuisstraat, de Geleenstraat oversteken naar de Honingmanstraat en tenslotte linksaf via de Promenade met doorkijk naar van Grunsvenplein terug naar Schunck*.